Tags

, , , , , , ,

Swietny wykład prof. Jaroszyńskiego na temat edukacji klasycznej, greki i łaciny w procesie edukacji. Konspekt poniżej. 

    Triumf św. Tomasza z Akwinu autorstwa Benozzo Gozzoli. Triumph of St. Thomas Aquinas Painted by Benozzo Gozzoli. Sw. Tomasz siedzący na tronie pomiędzy Arystotelesem i Platonem. U jego stóp arabski uczony Awerroes, które pisma obalał.

Bez greki i łaciny nie ma co się zabierać za mówienie, myślenie albo pisanie. 

1. Co jest celem edukacji?

Profesjonalizacja i socjalizacja jako cel edukacji zachodniej – homo faber (robotnik). Akcent personalizacji w edukacji (odkrywanie siebie i innych jako osoby) zaniechany lub zepchnięty ne dalszy plan.

2. Rozum i wola. Pragnienie poznawania całej prawdy i miłości w odniesieniu do dobra absolutnego.

3. Grecka filozofia odkrywcą człowieczeństwa. Rozum skierowany na dobro i prawdę absolutną jako podstawa edukacji.

4. Paideia (gr. pais – dziecko) i edukacja (łac. educatio – prowadzenie).

A. Trivium: gramatyka - gr. gramma – litera; nauka czytania na najlepszych wzorach; Homer, retoryka - umiejętność pisania i samodzielnego wypowiadania się w oparciu o najlepsze wzory i reguły, logika - umiejętność prawidłowego rozumowania

B. Quadrivium (nauki matematyczne dotyczące ilości): arytmetyka, geometria, astronomia, muzyka

C. Filozofia - zdobycie mądrości; ogarnięcie rzeczywistości widząc ją w perspektywie najważniejszych przyczyn i zasad: przyczyna sprawcza – od kogo to pochodzi; przyczyna materialna – z czego to jest; przyczyna formalna – co to jest; przyczyna celowa – po co to jest;

D. Teologia – kim jest Bóg? Bóg jako dobro pełne i absolutne; chrześcijańskie objawienie dopełnia wiedzę racjonalną.

5. Proces odchodzenia od ideału kultury edukacji z przełomem w XIX wieku i przeniesienie akcentu na cele utylitarne. Eliminacja kultury słowa, filozofii i teologii.

6. Próby ratowania edukacji klasycznej w latach pod zaborami i w okresie międzywojennym poprzez tworzenie 8-letnich gimnazjów klasycznych po ukończeniu 4-letniej szkoły powszechnej. W gimnazjum tygodniowo uczono 10h łaciny i 8h greki przez 8 lat. 1948 – komuna likwiduje gimnazja klasyczne, eliminacja łaciny, greki, retoryki, filozofii i teologii. Zastąpienie edukacji humanistycznej ideologią marksistowską i zawodową. Przeniesienie ciężaru edukacji humanistycznej na kobiety – efektem jest obecna feminizacja humanistyki. Wypchnięcie mężczyzn z kultury (rozum w stanie niedorozwoju intelektualnego).

7. Współczesny pozorny brak potrzeby nauki łaciny i greki, gdyż świat oparty jest obecnie na technologii i naukach matematycznych. Obecna specjalizacja szczegółowa.

8. Zarzuty wobec nauki greki i łaciny:

- języki martwe; czy naprawdę nikt nie mówi tym językiem? ludzie zachodu nadal używają tego języka, gdyż słownictwo łacińskie i greckie przeszło do języków europejskich w sposób niewyobrażalny; greka i łacina zostały zasymilowane, gdyż ich słownictwo wyrażało sprawy najważniejszych i nazwały już wcześniej rzeczy abstrakcyjne i subtelne, intelektualne; z 80 000 angielskich słów podstawowych 30% pochodzi z greki;

- gramatyka, składnia i stylistyka tych języków jest inna, niż współczesnych języków europejskich; ale dawniej gramatyka to była nie tylko teoria języka ale też i literatura; obecnie nieznajomość gramatyki polskiej pochodzi z nieznajomości gramatyki łacińskiej i greckiej; znajomość łaciny i greki stymuluje rozumowanie;

- arcydzieła greckie i łacińskie są już przetłumaczone; “tłumacz – kłamca”; każde tłumaczenie to zniekształcenie; oryginału nic nie zastąpi; estetyka i myśl łącza się tylko w oryginale; tłumacz oddaje albo sens albo piękno (w j. pol. nie ma dobrego tłumaczenia “Boskiej Komedii”); genialni tłumacze pojawiają się rzadko; analiza Platona, św. Augustyna, św. Tomasza z Akwinu w tłumaczeniu traci sens; absolwent gimnazjum klasycznego mógł czytać z przyjemnością i swobodnie mistrzów w oryginale; papież B16 – bez greki i łaciny kultura zachodu upada; każdy renesans kultury greckiej i łacińskiej wpływał na renesans kultury narodowej, gdyż języki te obejmują obszary ducha ludzkiego;

9. Prof Tadeusz Zieliński cykl “Po co Homer?”

10. Kształcąca rola kultury posiadającej arcydzieła literatury, architektury, filozofii. Wysoka cywilizacja. A rządzą nami ludzie niewykształceni.

11. Rozwój młodego człowieka poprzez naukę greki i łaciny. Historycznie Polacy władali łaciną w sposób doskonały.

12. Znaczenie zapamiętywania. Przestrzeń kultury słowa.